K
Khánh Thùy
Guest
Kế hoạch xác định rõ mục tiêu khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế, thực hiện đầy đủ, thực chất các khuyến nghị của EC; tạo chuyển biến căn bản trong quản lý nghề cá, ngăn chặn và tiến tới chấm dứt khai thác IUU. Đồng thời, Việt Nam chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, dữ liệu và bằng chứng thực thi để làm việc với EC, quyết tâm gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2026, hướng tới xây dựng ngành thủy sản minh bạch, có trách nhiệm và bền vững.
Kiểm soát chặt đội tàu và hoạt động khai thác
Một trong những mục tiêu trọng tâm của Kế hoạch là nâng cao hiệu quả quản lý đội tàu, bảo đảm dữ liệu quản lý đầy đủ, chính xác và được cập nhật kịp thời.
Theo đó, 100% tàu cá đã đăng ký phải được cập nhật đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủy sản VNFishbase, qua đó xác định được chủ tàu, vị trí, tình trạng hoạt động và tình trạng pháp lý của từng tàu.
Đối với tàu cá thuộc diện bắt buộc lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS), mục tiêu đặt ra là kiểm soát tình trạng thiết bị khi tàu xuất, nhập bến. Các trường hợp mất kết nối, vượt ranh giới hoặc can thiệp vào thiết bị phải được cảnh báo, xác minh và xử lý theo thời hạn quy định.
Các ngành, địa phương cũng được yêu cầu quản lý chặt tàu cá đã xóa đăng ký nhưng còn khả năng hoạt động; tàu cá không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép. Đối với những tàu có nguy cơ cao, phải phân công cơ quan, đơn vị và cá nhân theo dõi cụ thể.
Kế hoạch đồng thời đặt yêu cầu 100% lượt tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên ra, vào cảng, xuất, nhập bến được ghi nhận trên hệ thống eCDT. Không cấp giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác đối với nguyên liệu của tàu cá không có dữ liệu hoặc có dữ liệu không hợp lệ trên eCDT.
Theo đó, 100% tàu cá đã đăng ký phải được cập nhật đầy đủ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủy sản VNFishbase, qua đó xác định được chủ tàu, vị trí, tình trạng hoạt động và tình trạng pháp lý của từng tàu.
Đối với tàu cá thuộc diện bắt buộc lắp thiết bị giám sát hành trình (VMS), mục tiêu đặt ra là kiểm soát tình trạng thiết bị khi tàu xuất, nhập bến. Các trường hợp mất kết nối, vượt ranh giới hoặc can thiệp vào thiết bị phải được cảnh báo, xác minh và xử lý theo thời hạn quy định.
Các ngành, địa phương cũng được yêu cầu quản lý chặt tàu cá đã xóa đăng ký nhưng còn khả năng hoạt động; tàu cá không đăng ký, không đăng kiểm, không có giấy phép. Đối với những tàu có nguy cơ cao, phải phân công cơ quan, đơn vị và cá nhân theo dõi cụ thể.
Kế hoạch đồng thời đặt yêu cầu 100% lượt tàu cá có chiều dài từ 6 m trở lên ra, vào cảng, xuất, nhập bến được ghi nhận trên hệ thống eCDT. Không cấp giấy xác nhận nguyên liệu thủy sản khai thác đối với nguyên liệu của tàu cá không có dữ liệu hoặc có dữ liệu không hợp lệ trên eCDT.
Ảnh minh họa.
Tăng kiểm soát truy xuất nguồn gốc
Truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác tiếp tục là một nhiệm vụ then chốt nhằm bảo đảm sản phẩm xuất khẩu đáp ứng yêu cầu của thị trường châu Âu.
Theo Kế hoạch, 100% hồ sơ cấp giấy xác nhận nguyên liệu và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ xuất khẩu sang các thị trường có yêu cầu phải được xử lý trên eCDT theo quy định tại Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trừ trường hợp bất khả kháng theo quy định.
Đối với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra dựa trên phương pháp đánh giá rủi ro. Trong đó, 100% doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu các loài có nguy cơ cao sang thị trường châu Âu được kiểm tra theo phương pháp này.
Các sai lệch liên quan đến nguyên liệu, định mức, sản lượng và hồ sơ truy xuất phải được xác minh, xử lý dứt điểm.
Kế hoạch cũng yêu cầu kiểm tra liên ngành đối với các doanh nghiệp chế biến cá kiếm, cá ngừ và các loài có nguy cơ cao xuất khẩu sang thị trường châu Âu; xác minh định mức tỷ lệ thu hồi sau chế biến phù hợp với thực tế sản xuất; ban hành quy trình vận hành tiêu chuẩn kiểm soát nhà máy chế biến và xây dựng kế hoạch kiểm tra hằng năm theo đánh giá rủi ro, đồng thời tăng cường kiểm tra đột xuất.
Đối với doanh nghiệp nhập khẩu, chế biến các loài có nguy cơ cao, các cơ quan chức năng sẽ tổ chức kiểm tra liên ngành, đột xuất; điều tra, xử lý triệt để những sai lệch giữa hồ sơ và nguyên liệu thực tế. Khi phát hiện lô hàng vi phạm đã xuất khẩu hoặc đang trên đường vận chuyển, phải thiết lập cơ chế thông báo ngay cho EC và quốc gia thành viên liên quan.
Theo Kế hoạch, 100% hồ sơ cấp giấy xác nhận nguyên liệu và giấy chứng nhận nguồn gốc thủy sản khai thác phục vụ xuất khẩu sang các thị trường có yêu cầu phải được xử lý trên eCDT theo quy định tại Thông tư số 81/2025/TT-BNNMT của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, trừ trường hợp bất khả kháng theo quy định.
Đối với doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường kiểm tra dựa trên phương pháp đánh giá rủi ro. Trong đó, 100% doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu các loài có nguy cơ cao sang thị trường châu Âu được kiểm tra theo phương pháp này.
Các sai lệch liên quan đến nguyên liệu, định mức, sản lượng và hồ sơ truy xuất phải được xác minh, xử lý dứt điểm.
Kế hoạch cũng yêu cầu kiểm tra liên ngành đối với các doanh nghiệp chế biến cá kiếm, cá ngừ và các loài có nguy cơ cao xuất khẩu sang thị trường châu Âu; xác minh định mức tỷ lệ thu hồi sau chế biến phù hợp với thực tế sản xuất; ban hành quy trình vận hành tiêu chuẩn kiểm soát nhà máy chế biến và xây dựng kế hoạch kiểm tra hằng năm theo đánh giá rủi ro, đồng thời tăng cường kiểm tra đột xuất.
Đối với doanh nghiệp nhập khẩu, chế biến các loài có nguy cơ cao, các cơ quan chức năng sẽ tổ chức kiểm tra liên ngành, đột xuất; điều tra, xử lý triệt để những sai lệch giữa hồ sơ và nguyên liệu thực tế. Khi phát hiện lô hàng vi phạm đã xuất khẩu hoặc đang trên đường vận chuyển, phải thiết lập cơ chế thông báo ngay cho EC và quốc gia thành viên liên quan.
Xử lý nghiêm vi phạm, ngăn tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài
Kế hoạch đặt mục tiêu 100% vụ việc vi phạm IUU được tiếp nhận, xác minh, xử lý đúng thẩm quyền và thời hạn; kết quả xử lý được cập nhật kịp thời lên cơ sở dữ liệu xử phạt, không để tồn đọng hồ sơ không có lý do chính đáng.
Đặc biệt, Việt Nam sẽ tập trung ngăn chặn, giảm tối đa và tiến tới chấm dứt tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Mọi vụ việc phát sinh phải được điều tra, xử lý, đồng thời làm rõ trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Các nhiệm vụ về hoàn thiện khung pháp lý, quản lý và kiểm soát đội tàu, giám sát hoạt động tại cảng, thực hiện biện pháp quốc gia có cảng, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác trong nước, kiểm soát nguyên liệu thủy sản nhập khẩu và thực thi pháp luật sẽ được triển khai đồng bộ.
Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối và chia sẻ dữ liệu; tăng cường hợp tác quốc tế, thông tin, truyền thông và phát động “Tháng cao điểm” thực hiện công tác chống khai thác IUU.
Trong “Tháng cao điểm”, các bộ, ngành và địa phương tập trung xử lý dứt điểm những nhiệm vụ còn tồn tại, nhất là quản lý, kiểm soát đội tàu; đăng ký, đăng kiểm, cấp phép; lắp đặt, duy trì kết nối và kiểm soát VMS; kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến; cập nhật, vận hành VNFishbase và eCDT; truy xuất nguồn gốc; kiểm soát nguyên liệu thủy sản nhập khẩu.
Đồng thời, tập trung xác minh, xử lý vi phạm liên quan đến mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển và ngăn chặn, xử lý, không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Với các mục tiêu cụ thể và yêu cầu triển khai đồng bộ từ quản lý đội tàu, giám sát khai thác đến truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm, Kế hoạch hành động được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ nét trong thực thi các quy định chống khai thác IUU, qua đó củng cố cơ sở để Việt Nam làm việc với EC và hướng tới gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2026.
Đặc biệt, Việt Nam sẽ tập trung ngăn chặn, giảm tối đa và tiến tới chấm dứt tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Mọi vụ việc phát sinh phải được điều tra, xử lý, đồng thời làm rõ trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Các nhiệm vụ về hoàn thiện khung pháp lý, quản lý và kiểm soát đội tàu, giám sát hoạt động tại cảng, thực hiện biện pháp quốc gia có cảng, truy xuất nguồn gốc thủy sản khai thác trong nước, kiểm soát nguyên liệu thủy sản nhập khẩu và thực thi pháp luật sẽ được triển khai đồng bộ.
Cùng với đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, kết nối và chia sẻ dữ liệu; tăng cường hợp tác quốc tế, thông tin, truyền thông và phát động “Tháng cao điểm” thực hiện công tác chống khai thác IUU.
Trong “Tháng cao điểm”, các bộ, ngành và địa phương tập trung xử lý dứt điểm những nhiệm vụ còn tồn tại, nhất là quản lý, kiểm soát đội tàu; đăng ký, đăng kiểm, cấp phép; lắp đặt, duy trì kết nối và kiểm soát VMS; kiểm soát tàu cá xuất, nhập bến; cập nhật, vận hành VNFishbase và eCDT; truy xuất nguồn gốc; kiểm soát nguyên liệu thủy sản nhập khẩu.
Đồng thời, tập trung xác minh, xử lý vi phạm liên quan đến mất kết nối VMS, vượt ranh giới cho phép khai thác trên biển và ngăn chặn, xử lý, không để phát sinh tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài.
Với các mục tiêu cụ thể và yêu cầu triển khai đồng bộ từ quản lý đội tàu, giám sát khai thác đến truy xuất nguồn gốc và xử lý vi phạm, Kế hoạch hành động được kỳ vọng tạo chuyển biến rõ nét trong thực thi các quy định chống khai thác IUU, qua đó củng cố cơ sở để Việt Nam làm việc với EC và hướng tới gỡ cảnh báo “thẻ vàng” trong năm 2026.
Nguyệt An
The post Dồn lực gỡ “thẻ vàng” IUU trong năm 2026 appeared first on Tạp chí Thủy sản Việt Nam.
Xem tiếp...
