K
Kim Tiến
Guest
Tác động nắng nóng
Thời điểm nắng nóng kéo dài trong mùa hè luôn được xem là giai đoạn nhạy cảm đối với hoạt động nuôi trồng thủy sản. Nhiệt độ tăng cao không chỉ làm môi trường ao nuôi biến động mạnh mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, khả năng sinh trưởng và tỷ lệ sống của các đối tượng nuôi. Nếu không có biện pháp quản lý phù hợp, người nuôi rất dễ gặp tình trạng thủy sản giảm ăn, chậm lớn, phát sinh dịch bệnh hoặc chết hàng loạt do sốc môi trường.
Trong điều kiện nhiệt độ ngoài trời liên tục ở mức cao, nhiệt độ nước ao thường tăng nhanh vào ban ngày và giảm mạnh về đêm, tạo ra sự chênh lệch lớn giữa các thời điểm trong ngày. Sự thay đổi đột ngột này khiến thủy sản dễ bị stress, sức đề kháng suy giảm. Đồng thời, nhiệt độ cao làm lượng ôxy hòa tan trong nước giảm mạnh, trong khi quá trình phân hủy chất hữu cơ dưới đáy ao diễn ra nhanh hơn, làm phát sinh nhiều khí độc như NH3, H2S, NO2 gây hại cho vật nuôi.
Để hạn chế tác động bất lợi của thời tiết nắng nóng, người nuôi cần chủ động thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý môi trường ao nuôi ngay từ đầu vụ và trong suốt quá trình nuôi.
Thời điểm nắng nóng kéo dài trong mùa hè luôn được xem là giai đoạn nhạy cảm đối với hoạt động nuôi trồng thủy sản. Nhiệt độ tăng cao không chỉ làm môi trường ao nuôi biến động mạnh mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, khả năng sinh trưởng và tỷ lệ sống của các đối tượng nuôi. Nếu không có biện pháp quản lý phù hợp, người nuôi rất dễ gặp tình trạng thủy sản giảm ăn, chậm lớn, phát sinh dịch bệnh hoặc chết hàng loạt do sốc môi trường.
Trong điều kiện nhiệt độ ngoài trời liên tục ở mức cao, nhiệt độ nước ao thường tăng nhanh vào ban ngày và giảm mạnh về đêm, tạo ra sự chênh lệch lớn giữa các thời điểm trong ngày. Sự thay đổi đột ngột này khiến thủy sản dễ bị stress, sức đề kháng suy giảm. Đồng thời, nhiệt độ cao làm lượng ôxy hòa tan trong nước giảm mạnh, trong khi quá trình phân hủy chất hữu cơ dưới đáy ao diễn ra nhanh hơn, làm phát sinh nhiều khí độc như NH3, H2S, NO2 gây hại cho vật nuôi.
Để hạn chế tác động bất lợi của thời tiết nắng nóng, người nuôi cần chủ động thực hiện đồng bộ các biện pháp quản lý môi trường ao nuôi ngay từ đầu vụ và trong suốt quá trình nuôi.
Chú thích ảnh: Thường xuyên theo dõi sức khỏe thủy sản để phát hiện sớm dấu hiệu bất thường. Ảnh: Báo Quảng Trị
Ổn định môi trường
Mực nước: Trước hết, cần duy trì mực nước ao phù hợp nhằm hạn chế biến động nhiệt độ. Đối với ao nuôi cá nước ngọt, nên giữ mực nước từ 1,5 – 2 m; đối với ao nuôi tôm cần duy trì độ sâu thích hợp theo từng giai đoạn phát triển. Khi nắng nóng kéo dài, cần cấp bổ sung nước sạch vào ao vào sáng sớm hoặc chiều mát để giảm nhiệt độ nước, tránh cấp nước vào thời điểm giữa trưa dễ gây sốc nhiệt cho thủy sản.
Ôxy hòa tan: Việc tăng cường ôxy hòa tan trong ao nuôi là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Người nuôi nên vận hành quạt nước, máy sục khí thường xuyên, nhất là vào ban đêm và rạng sáng – thời điểm ôxy trong ao giảm thấp nhất. Đối với các ao nuôi mật độ cao, cần bố trí đủ thiết bị tạo ôxy nhằm bảo đảm môi trường ổn định và hạn chế hiện tượng thủy sản nổi đầu do thiếu ôxy.
Đảm bảo chất lượng nước: Quản lý chất lượng nước cũng là giải pháp then chốt trong thời điểm nắng nóng. Người nuôi cần thường xuyên kiểm tra các chỉ tiêu môi trường như nhiệt độ, pH, độ kiềm, khí độc… để kịp thời xử lý khi có biến động. Định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học nhằm phân hủy chất hữu cơ, giảm bùn đáy và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh. Đồng thời, cần thay nước theo nguyên tắc từ từ, tránh thay nước đột ngột với lượng lớn khiến môi trường ao biến động mạnh.
Đối với ao nuôi tôm, cần đặc biệt chú ý quản lý tảo trong ao. Nắng nóng kéo dài dễ làm tảo phát triển mạnh, gây hiện tượng tảo tàn khiến môi trường nước biến động đột ngột, làm giảm ôxy và phát sinh khí độc. Người nuôi cần theo dõi màu nước thường xuyên; khi mật độ tảo quá dày cần thực hiện các biện pháp xử lý phù hợp như thay nước, sử dụng chế phẩm sinh học hoặc khoáng chất để ổn định môi trường.
Quản lý cho ăn
Một trong những nguyên nhân khiến môi trường ao nuôi dễ ô nhiễm trong mùa nắng nóng là lượng thức ăn dư thừa tích tụ dưới đáy ao. Vì vậy, người nuôi cần điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp với khả năng bắt mồi của thủy sản, tránh cho ăn quá nhiều. Nên cho ăn vào sáng sớm và chiều mát, hạn chế cho ăn vào thời điểm nắng nóng, nhiệt độ nước quá cao. Đồng thời, cần bổ sung Vitamin C, khoáng chất và men tiêu hóa vào khẩu phần ăn để tăng sức đề kháng cho thủy sản.
Theo dõi sức khỏe thủy sản
Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, việc theo dõi sức khỏe thủy sản cần được thực hiện thường xuyên nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để kịp thời xử lý. Đối với tôm nuôi, người nuôi cần kiểm tra hoạt động bắt mồi, khả năng bơi lội, màu sắc cơ thể, đường ruột và tình trạng gan tụy. Khi tôm có biểu hiện giảm ăn, bơi lờ đờ, nổi đầu, đường ruột đứt khúc hoặc gan tụy nhạt màu cần nhanh chóng kiểm tra lại các yếu tố môi trường và có biện pháp xử lý phù hợp.
Ngoài việc theo dõi trực tiếp trong ao, người nuôi nên định kỳ kiểm tra sàng ăn để điều chỉnh lượng thức ăn hợp lý, tránh dư thừa gây ô nhiễm môi trường nước. Đồng thời, cần tăng cường bổ sung Vitamin C, khoáng chất, men tiêu hóa và các chế phẩm hỗ trợ tăng sức đề kháng cho tôm trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt.
Chủ động thiết bị và vật tư
Trong thời điểm nắng nóng kéo dài, người nuôi cũng cần chủ động chuẩn bị các phương án ứng phó sự cố môi trường có thể xảy ra bất ngờ. Đối với các ao nuôi mật độ cao, nên dự trữ sẵn các loại viên ôxy, ôxy hạt hoặc chế phẩm tăng ôxy hòa tan để xử lý kịp thời khi phát hiện thủy sản có dấu hiệu nổi đầu, tập trung ven bờ hoặc giảm hoạt động. Việc cấp cứu bằng ôxy cần thực hiện nhanh, kết hợp vận hành tối đa quạt nước và máy sục khí để tăng cường lưu thông nước trong ao.
Cùng với đó, người nuôi cần thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống quạt nước, máy tạo ôxy nhằm bảo đảm thiết bị hoạt động ổn định trong suốt thời gian nắng nóng cao điểm. Đối với các mô hình nuôi thâm canh, mật độ cao hoặc nuôi công nghệ cao, việc trang bị máy phát điện dự phòng là đặc biệt cần thiết. Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp mất điện đột ngột vào ban đêm trong điều kiện thời tiết oi nóng đã khiến thủy sản thiếu ôxy nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn chỉ trong thời gian ngắn.
Ngoài ra, người nuôi nên theo dõi sát diễn biến thời tiết để chủ động vận hành thiết bị tăng ôxy sớm hơn vào những ngày nắng nóng kéo dài hoặc trước khi xảy ra mưa giông. Sự chuẩn bị chủ động về thiết bị, vật tư và phương án xử lý sự cố sẽ giúp ổn định môi trường ao nuôi, giảm rủi ro và bảo đảm hiệu quả sản xuất thủy sản trong mùa nắng nóng.
Mực nước: Trước hết, cần duy trì mực nước ao phù hợp nhằm hạn chế biến động nhiệt độ. Đối với ao nuôi cá nước ngọt, nên giữ mực nước từ 1,5 – 2 m; đối với ao nuôi tôm cần duy trì độ sâu thích hợp theo từng giai đoạn phát triển. Khi nắng nóng kéo dài, cần cấp bổ sung nước sạch vào ao vào sáng sớm hoặc chiều mát để giảm nhiệt độ nước, tránh cấp nước vào thời điểm giữa trưa dễ gây sốc nhiệt cho thủy sản.
Ôxy hòa tan: Việc tăng cường ôxy hòa tan trong ao nuôi là yêu cầu đặc biệt quan trọng. Người nuôi nên vận hành quạt nước, máy sục khí thường xuyên, nhất là vào ban đêm và rạng sáng – thời điểm ôxy trong ao giảm thấp nhất. Đối với các ao nuôi mật độ cao, cần bố trí đủ thiết bị tạo ôxy nhằm bảo đảm môi trường ổn định và hạn chế hiện tượng thủy sản nổi đầu do thiếu ôxy.
Đảm bảo chất lượng nước: Quản lý chất lượng nước cũng là giải pháp then chốt trong thời điểm nắng nóng. Người nuôi cần thường xuyên kiểm tra các chỉ tiêu môi trường như nhiệt độ, pH, độ kiềm, khí độc… để kịp thời xử lý khi có biến động. Định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học nhằm phân hủy chất hữu cơ, giảm bùn đáy và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây bệnh. Đồng thời, cần thay nước theo nguyên tắc từ từ, tránh thay nước đột ngột với lượng lớn khiến môi trường ao biến động mạnh.
Đối với ao nuôi tôm, cần đặc biệt chú ý quản lý tảo trong ao. Nắng nóng kéo dài dễ làm tảo phát triển mạnh, gây hiện tượng tảo tàn khiến môi trường nước biến động đột ngột, làm giảm ôxy và phát sinh khí độc. Người nuôi cần theo dõi màu nước thường xuyên; khi mật độ tảo quá dày cần thực hiện các biện pháp xử lý phù hợp như thay nước, sử dụng chế phẩm sinh học hoặc khoáng chất để ổn định môi trường.
Quản lý cho ăn
Một trong những nguyên nhân khiến môi trường ao nuôi dễ ô nhiễm trong mùa nắng nóng là lượng thức ăn dư thừa tích tụ dưới đáy ao. Vì vậy, người nuôi cần điều chỉnh lượng thức ăn phù hợp với khả năng bắt mồi của thủy sản, tránh cho ăn quá nhiều. Nên cho ăn vào sáng sớm và chiều mát, hạn chế cho ăn vào thời điểm nắng nóng, nhiệt độ nước quá cao. Đồng thời, cần bổ sung Vitamin C, khoáng chất và men tiêu hóa vào khẩu phần ăn để tăng sức đề kháng cho thủy sản.
Theo dõi sức khỏe thủy sản
Trong điều kiện nắng nóng kéo dài, việc theo dõi sức khỏe thủy sản cần được thực hiện thường xuyên nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường để kịp thời xử lý. Đối với tôm nuôi, người nuôi cần kiểm tra hoạt động bắt mồi, khả năng bơi lội, màu sắc cơ thể, đường ruột và tình trạng gan tụy. Khi tôm có biểu hiện giảm ăn, bơi lờ đờ, nổi đầu, đường ruột đứt khúc hoặc gan tụy nhạt màu cần nhanh chóng kiểm tra lại các yếu tố môi trường và có biện pháp xử lý phù hợp.
Ngoài việc theo dõi trực tiếp trong ao, người nuôi nên định kỳ kiểm tra sàng ăn để điều chỉnh lượng thức ăn hợp lý, tránh dư thừa gây ô nhiễm môi trường nước. Đồng thời, cần tăng cường bổ sung Vitamin C, khoáng chất, men tiêu hóa và các chế phẩm hỗ trợ tăng sức đề kháng cho tôm trong giai đoạn thời tiết khắc nghiệt.
Chủ động thiết bị và vật tư
Trong thời điểm nắng nóng kéo dài, người nuôi cũng cần chủ động chuẩn bị các phương án ứng phó sự cố môi trường có thể xảy ra bất ngờ. Đối với các ao nuôi mật độ cao, nên dự trữ sẵn các loại viên ôxy, ôxy hạt hoặc chế phẩm tăng ôxy hòa tan để xử lý kịp thời khi phát hiện thủy sản có dấu hiệu nổi đầu, tập trung ven bờ hoặc giảm hoạt động. Việc cấp cứu bằng ôxy cần thực hiện nhanh, kết hợp vận hành tối đa quạt nước và máy sục khí để tăng cường lưu thông nước trong ao.
Cùng với đó, người nuôi cần thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống quạt nước, máy tạo ôxy nhằm bảo đảm thiết bị hoạt động ổn định trong suốt thời gian nắng nóng cao điểm. Đối với các mô hình nuôi thâm canh, mật độ cao hoặc nuôi công nghệ cao, việc trang bị máy phát điện dự phòng là đặc biệt cần thiết. Thực tế cho thấy, nhiều trường hợp mất điện đột ngột vào ban đêm trong điều kiện thời tiết oi nóng đã khiến thủy sản thiếu ôxy nghiêm trọng, gây thiệt hại lớn chỉ trong thời gian ngắn.
Ngoài ra, người nuôi nên theo dõi sát diễn biến thời tiết để chủ động vận hành thiết bị tăng ôxy sớm hơn vào những ngày nắng nóng kéo dài hoặc trước khi xảy ra mưa giông. Sự chuẩn bị chủ động về thiết bị, vật tư và phương án xử lý sự cố sẽ giúp ổn định môi trường ao nuôi, giảm rủi ro và bảo đảm hiệu quả sản xuất thủy sản trong mùa nắng nóng.
Thanh Hiếu
The post Giảm rủi ro cho ao nuôi thủy sản trong mùa nắng nóng appeared first on Tạp chí Thủy sản Việt Nam.
Xem tiếp...