T
Thu Hồng
Guest
Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, giá trị xuất khẩu NLTS tháng 5/2026 ước đạt hơn 6,46 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 5 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt khoảng 29,82 tỷ USD, tăng 6,1%. Trong khi đó, nhập khẩu NLTS đạt khoảng 22,28 tỷ USD, tăng tới 12,6%, cao gấp đôi tốc độ tăng xuất khẩu.
Diễn biến này đã tác động trực tiếp đến cán cân thương mại của ngành. Thặng dư thương mại tháng 5 đạt 1,729 tỷ USD, giảm 18,9% so với cùng kỳ năm trước; tính chung 5 tháng đầu năm, xuất siêu đạt 7,54 tỷ USD, giảm 9,3% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu cho thấy áp lực cạnh tranh và nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất, chế biến đang ngày càng gia tăng.
Trong bối cảnh nhiều mặt hàng nông sản chủ lực suy giảm, thủy sản tiếp tục nằm trong nhóm ngành hàng có tăng trưởng tích cực. Sau 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản ước đạt 4,65 tỷ USD, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với rau quả, hạt tiêu và sản phẩm chăn nuôi, đây là một trong những ngành hàng đóng góp đáng kể vào tăng trưởng xuất khẩu chung của toàn ngành nông nghiệp.
Diễn biến này đã tác động trực tiếp đến cán cân thương mại của ngành. Thặng dư thương mại tháng 5 đạt 1,729 tỷ USD, giảm 18,9% so với cùng kỳ năm trước; tính chung 5 tháng đầu năm, xuất siêu đạt 7,54 tỷ USD, giảm 9,3% so với cùng kỳ. Đây là tín hiệu cho thấy áp lực cạnh tranh và nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất, chế biến đang ngày càng gia tăng.
Trong bối cảnh nhiều mặt hàng nông sản chủ lực suy giảm, thủy sản tiếp tục nằm trong nhóm ngành hàng có tăng trưởng tích cực. Sau 5 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản ước đạt 4,65 tỷ USD, tăng 10,6% so với cùng kỳ năm trước. Cùng với rau quả, hạt tiêu và sản phẩm chăn nuôi, đây là một trong những ngành hàng đóng góp đáng kể vào tăng trưởng xuất khẩu chung của toàn ngành nông nghiệp.
Xuất khẩu thủy sản 5 tháng đầu năm vẫn tăng trưởng tích cực. Ảnh: ST
Cơ cấu xuất khẩu thủy sản vẫn tập trung vào các mặt hàng chủ lực như tôm và cá da trơn. Tính đến hết tháng 4/2026, mặt hàng tôm chiếm 39% tổng giá trị xuất khẩu thủy sản, cá da trơn chiếm 18%, tiếp theo là cá ngừ (7%), mực và bạch tuộc (6%), cua ghẹ (2%).
Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu, đạt gần 1 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm. Đây cũng là thị trường tăng trưởng mạnh nhất với mức tăng 28,8%, chiếm 21,1% tổng thị phần xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Ngược lại, xuất khẩu sang Hoa Kỳ, thị trường lớn thứ hai với 18,5% thị phần, giảm 4,8% do chịu tác động từ các rào cản thương mại và sự thận trọng của nhà nhập khẩu. Tuy nhiên, một số sản phẩm như cá tra đã bắt đầu xuất hiện tín hiệu phục hồi từ cuối tháng 4. Trong khi đó, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng nhẹ 1,3%, còn thị trường EU vẫn phục hồi khá chậm.
Bên cạnh những kết quả tích cực, hoạt động xuất khẩu thủy sản đang đối mặt với không ít khó khăn. Đáng chú ý là nguy cơ gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại tại Hoa Kỳ. Kết quả sơ bộ của kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 công bố ngày 13/5/2026 đưa ra mức thuế chống bán phá giá đối với một số doanh nghiệp xuất khẩu tôm của Việt Nam từ 6,3% đến 10,76%, tạo thêm áp lực lên hoạt động đàm phán giá và đơn hàng xuất khẩu.
Ngoài ra, chi phí logistics vẫn ở mức cao do những bất ổn địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng tại khu vực Trung Đông. Giá cước vận tải biển tăng cùng thời gian giao hàng kéo dài đang ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp, nhất là đối với các mặt hàng thủy sản đông lạnh và tôm xuất khẩu.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng thị trường vẫn mở ra những cơ hội nhất định cho thủy sản Việt Nam. Việc nguồn cung một số nhóm sản phẩm như cá thịt trắng, nhuyễn thể và thủy sản chất lượng cao đang thiếu hụt tại nhiều khu vực trên thế giới có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần. Điều kiện tiên quyết là phải đáp ứng tốt các yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn thị trường.
Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí dẫn đầu, đạt gần 1 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm. Đây cũng là thị trường tăng trưởng mạnh nhất với mức tăng 28,8%, chiếm 21,1% tổng thị phần xuất khẩu thủy sản của Việt Nam. Ngược lại, xuất khẩu sang Hoa Kỳ, thị trường lớn thứ hai với 18,5% thị phần, giảm 4,8% do chịu tác động từ các rào cản thương mại và sự thận trọng của nhà nhập khẩu. Tuy nhiên, một số sản phẩm như cá tra đã bắt đầu xuất hiện tín hiệu phục hồi từ cuối tháng 4. Trong khi đó, xuất khẩu sang Nhật Bản tăng nhẹ 1,3%, còn thị trường EU vẫn phục hồi khá chậm.
Bên cạnh những kết quả tích cực, hoạt động xuất khẩu thủy sản đang đối mặt với không ít khó khăn. Đáng chú ý là nguy cơ gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại tại Hoa Kỳ. Kết quả sơ bộ của kỳ rà soát hành chính lần thứ 20 công bố ngày 13/5/2026 đưa ra mức thuế chống bán phá giá đối với một số doanh nghiệp xuất khẩu tôm của Việt Nam từ 6,3% đến 10,76%, tạo thêm áp lực lên hoạt động đàm phán giá và đơn hàng xuất khẩu.
Ngoài ra, chi phí logistics vẫn ở mức cao do những bất ổn địa chính trị, đặc biệt là căng thẳng tại khu vực Trung Đông. Giá cước vận tải biển tăng cùng thời gian giao hàng kéo dài đang ảnh hưởng trực tiếp đến biên lợi nhuận của doanh nghiệp, nhất là đối với các mặt hàng thủy sản đông lạnh và tôm xuất khẩu.
Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng thị trường vẫn mở ra những cơ hội nhất định cho thủy sản Việt Nam. Việc nguồn cung một số nhóm sản phẩm như cá thịt trắng, nhuyễn thể và thủy sản chất lượng cao đang thiếu hụt tại nhiều khu vực trên thế giới có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị phần. Điều kiện tiên quyết là phải đáp ứng tốt các yêu cầu ngày càng khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn thị trường.
Bảo Hân
The post Xuất siêu lĩnh vực nông, lâm, thủy sản giảm đáng kể appeared first on Tạp chí Thủy sản Việt Nam.
Xem tiếp...