Đ
Đăng Kiên
Guest
Nguyên nhân
Bệnh đốm đen không phải là một bệnh đơn lẻ mà là biểu hiện của quá trình tổn thương vỏ tôm do nhiều yếu tố tác động. Nguyên nhân phổ biến nhất là do vi khuẩn. Khi môi trường nước bị ô nhiễm, chúng sẽ phát triển mạnh, bám vào vỏ tôm và ăn mòn lớp vỏ chitin. Sau khi trải qua quá trình melanin hóa làm lành vết thương sẽ để lại những đốm đen xuất hiện trên cơ thể của tôm.
Bệnh thường biểu hiện bằng các đốm màu nâu đen trên vỏ, phụ bộ hoặc thân tôm. Ảnh: Mybinh
Bên cạnh đó, nấm và động vật nguyên sinh cũng có thể khiến tôm bị bệnh. Đối với nấm, chúng thường xuất hiện trên mang và bám trên vỏ tôm để lại những đốm đen trên vỏ. Riêng về động vật nguyên sinh, chúng sẽ ký sinh lên cơ thể tôm gây tổn thương và hình thành các đốm đen, ngoài ra còn có thể gây đen mang và đe dọa đến sự sống của tôm trong ao.
Ngoài ra, điều kiện ao nuôi kém ổn định như đáy ao bẩn, tích tụ chất hữu cơ, khí độc NH₃, H₂S cao cũng làm tôm suy yếu, dễ bị tổn thương cơ học và nhiễm khuẩn thứ cấp. Mật độ nuôi cao, quản lý thức ăn không hợp lý và thiếu khoáng chất cũng là những yếu tố làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh.
Ngoài ra, điều kiện ao nuôi kém ổn định như đáy ao bẩn, tích tụ chất hữu cơ, khí độc NH₃, H₂S cao cũng làm tôm suy yếu, dễ bị tổn thương cơ học và nhiễm khuẩn thứ cấp. Mật độ nuôi cao, quản lý thức ăn không hợp lý và thiếu khoáng chất cũng là những yếu tố làm gia tăng tỷ lệ mắc bệnh.
Đặc điểm
Bệnh đốm đen xảy ra ở các độ mặn khác nhau từ 5‰ cho đến 20 – 25‰. Thời gian xảy ra bệnh nhiều nhất ở giai đoạn 25 – 45 ngày tuổi. Tôm thường có tỷ lệ mắc cao vào giai đoạn chuyển mùa, thời tiết thay đổi bất thường diễn ra kéo dài trong 5 – 10 ngày, hoặc nhiệt độ nước trên 290C trong thời gian dài. Tuy vậy, tôm vẫn có thể mắc phải bệnh này quanh năm bất kể ở tình trạng thời tiết nào.
Dấu hiệu
Ban đầu, tôm xuất hiện các chấm đen li ti trên vỏ, mang, râu, hoặc đuôi, thường kèm theo hiện tượng mòn đuôi, cụt râu. Khi bệnh nặng, đốm đen lan rộng, chiếm đến 70% đàn tôm, gan tụy nhợt nhạt, ruột rỗng, tôm giảm ăn hoặc bỏ ăn. Tôm có thể bị đục thân, lột xác không hoàn toàn, dẫn đến chết rải rác.
Bệnh gây thiệt hại lớn về kinh tế và chất lượng tôm. Những con tôm bị nhiều đốm đen thường bị loại hoặc giảm giá trị khi thu hoạch, làm giảm hiệu quả kinh tế của vụ nuôi.
Bệnh gây thiệt hại lớn về kinh tế và chất lượng tôm. Những con tôm bị nhiều đốm đen thường bị loại hoặc giảm giá trị khi thu hoạch, làm giảm hiệu quả kinh tế của vụ nuôi.
Phòng bệnh
Các biện pháp cần được thực hiện đồng bộ từ khâu cải tạo ao đến quản lý trong suốt vụ nuôi. Trước hết, cần cải tạo ao kỹ lưỡng, loại bỏ bùn đáy, xử lý mầm bệnh và duy trì môi trường sạch trước khi thả giống.
Trong quá trình nuôi, kiểm soát chặt các chỉ tiêu như pH, độ kiềm, ôxy hòa tan và hạn chế tích tụ chất hữu cơ trong ao. Định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học ổn định hệ vi sinh, giảm khí độc và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây hại.
Bên cạnh đó, quản lý thức ăn hợp lý cũng giúp giảm nguy cơ phát sinh bệnh. Không nên cho ăn dư thừa, tránh làm ô nhiễm đáy ao. Đồng thời, bổ sung khoáng chất, Vitamin C giúp tôm tăng sức đề kháng, giảm tổn thương vỏ trong quá trình lột xác.
Trong quá trình nuôi, kiểm soát chặt các chỉ tiêu như pH, độ kiềm, ôxy hòa tan và hạn chế tích tụ chất hữu cơ trong ao. Định kỳ sử dụng chế phẩm sinh học ổn định hệ vi sinh, giảm khí độc và hạn chế sự phát triển của vi khuẩn gây hại.
Bên cạnh đó, quản lý thức ăn hợp lý cũng giúp giảm nguy cơ phát sinh bệnh. Không nên cho ăn dư thừa, tránh làm ô nhiễm đáy ao. Đồng thời, bổ sung khoáng chất, Vitamin C giúp tôm tăng sức đề kháng, giảm tổn thương vỏ trong quá trình lột xác.
Giải pháp xử lý
Khi phát hiện tôm có dấu hiệu đốm đen, cần nhanh chóng kiểm tra lại chất lượng nước và điều chỉnh môi trường ao nuôi. Có thể thay nước một phần nếu điều kiện cho phép, kết hợp sử dụng chế phẩm sinh học để cải thiện hệ vi sinh và giảm áp lực mầm bệnh.
Tăng cường bổ sung khoáng chất giúp hỗ trợ quá trình lột xác và phục hồi lớp vỏ. Đồng thời, điều chỉnh giảm mật độ cho ăn để hạn chế ô nhiễm hữu cơ trong ao. Trong một số trường hợp, có thể cần kết hợp các biện pháp xử lý tổng hợp nhằm ngăn bệnh lan rộng trong đàn.
Điều quan trọng là không lạm dụng hóa chất hoặc kháng sinh, vì có thể làm mất cân bằng hệ sinh thái ao nuôi và khiến tình trạng trở nên phức tạp hơn.
Tăng cường bổ sung khoáng chất giúp hỗ trợ quá trình lột xác và phục hồi lớp vỏ. Đồng thời, điều chỉnh giảm mật độ cho ăn để hạn chế ô nhiễm hữu cơ trong ao. Trong một số trường hợp, có thể cần kết hợp các biện pháp xử lý tổng hợp nhằm ngăn bệnh lan rộng trong đàn.
Điều quan trọng là không lạm dụng hóa chất hoặc kháng sinh, vì có thể làm mất cân bằng hệ sinh thái ao nuôi và khiến tình trạng trở nên phức tạp hơn.
Nam Cường
The post Phòng, trị bệnh đốm đen trên tôm appeared first on Tạp chí Thủy sản Việt Nam.
Xem tiếp...